Škola

 

ŠKOLA

          O pismenosti do XVIII veka mogu se iskazati samo pretpostavke jer poznato je da su crkve i manastiri bila mesta gde se učilo pisati i čitati. Tu je pismenost bila usmerena uglavnom na prepisivačku delatnost. Postajalo je interesovanje za čitanje i pisanje je postojalo jer bez toga ne bi se  moglo govoriti o nekoj kulturi ali su to pojedinačni primeri iz razloga ličnog obrazovanja ili želje da se uđe u sveštenički ili trgovački red.  Malo podataka postoji  da su u manastirima postojale škole . Povezanost crkve i škole je bitna činjenica u traganju za najstarijim školama kačerskog kraja. I prvi srpski arhiepiskop Sveti Sava je ostavio amanet generacijama da se škole i bolnice podižu uz crkve i manastire.
   Perišina voidenica u Dragolju       Prvi dokument o školi u Gornjem Kačeru čije je središte u Belanovici nalazimo kod istoričara, političara i državnika Živana Živanovića u njegovom delu „Politička istorija Srbije u drugoj polovini XIX veka“ gde piše :  „Otac   Marinko,sin Živana Stojanovića u oba ustanka u Kačeru znana čoveka, kao dečak, u 1827. godine otpočeo se učiti prvoj pismenosti u jednoj vodenici (kapetana Periše Rakića) na reci Kačeru, kod učitelja, kako izgleda, otmena i vrlo prosvećena, begunca, Srbina iz Austrije
       U knjizi „ Kačer “  Milan  Rakić piše da je ovde bila škola još pre 1827. godine i da je učitelj Jovan Marković iz Srema ili Bačke 
       Još je u Prvom ustanku ili odmah po njemu otvorena makar privremeno, neka škola gde se može steći najosnovnija pismenost. Na ovo navodi  Svideteljstvo (peticija) iz januara 1846. godine  koje je potpisao  Marko Mirić iz Kalanjevaca posle Drugog, Miloševog, ustanka. Od školske 1851/52. godine škola nosi naziv Šutačka, kao i crkva, da bi prvi put dobila naziv Kalanjevačka , školske 1891/92. godine. Prvi učitelj u Šutcima bio je Jakov Milošević i imao je 13 učenika 
      Znači, u selu Dragolj radila je škola u vodenici kačerskog vojvode Arsenija Lome kasnije njegovog zeta Periše po kojoj je dobila ime Perišina vodenica. Učitelji iz te škole bili su  iz Srema o čemu postoje pisani zapisi njihovih imena kao i imena učenika.
       Škola je zbog čestih najezda Turaka, radila povremeno, a rad je prekinula  u vreme propasti Prvog srpskog ustanka 1812/1913. godine.
       U toku Drugog srpskog ustanka 1815. godine obnovljen je rad ove škole .  Ostaci škole bili su vidljivi do početka oslobodilačkih ratova 1912-1918. godine kada se gubi svaki trag.
       Od 1815. godine postoje pisani dokumenti (prema istoričaru dr. Mariji Isailović) sa imenima učitelja i đaka iz tog vremena, pa se ta godina može uzeti za početak razvoja prve škole na ovom području. Prvi učitelji bili su Petar Matić iz Stragara 1818.godine zatim pop Marko iz Poljanica  , pop Siniša iz Berisave, Aleksa Popović iz  Šutaca, Dimitrije Đuknić iz Kalanjevaca, pop Siniša iz Berisave.
         Sveštenici nisu bili isključivo i učitelji u belanovačkoj, odnosno kalanjevačkoj školi. Jovan Marković je bio učitelj još 1827. godine a nije bio sveštenik. Učitelji koji su učili đake pored učiteljskog poziva morali su da se bave još i terzijskim zanatom( šivenje nošnje od finog materijala) jer su prihodi od škole i crkve bili nedovoljni za život i izdržavanje porodice. Podaci o učiteljima –sveštenicima postoje u rukopisnim sveskama  koji su o sebi ostavili zapise. Kao što  su zapisi popa Marka iz Poljanica od 1818.godine.Neki od tadašnjih učenika bili su Milenko Đerić iz Živkovaca, Toma Milićević iz Liplja, Gavrilo Jaćimović iz Dragolja.
                 Miloje T.Rakić u svom “Kačeru“ pominje postojanje škole u Šutcima još pre 1839 godine i učitelja Jovana Markovića. Kasnije škola je napravljena kod opštine i u njoj su bili učitelji: Voja Miloradović, Milija Petrović, Crnčević, Milan Miljković sa jedanaestoro dece, Svetislav Dugalić i Velimir Adamović.
           Školu su pohađali đaci iz tri opštine: dragoljske, šutačke i kalanjevačke a ovim opštinama pripadala su sela: Dragolj, Trudelj, Bosuta, Šutci, Kalanjevci i Živkovci. Tu su bili i đaci iz Kozelja i Poljanica.
          Posle dvadeset godina rada, 1869. godine,u staroj šutačkoj školi šutačka opština je sagradila novu u zaseoku Belanovica, udaljenoj sat hoda od centra Kalanjevaca, ispod crkve, pored starog jasena pod brdom Glogovica a u blizini dve mehane i nekoliko kuća i dućana.  Napravljena je od drveta i pruća oblepljena blatom i sa krovom od šindre te se zvala Škola  pletara „. Radila je pri šutačkoj crkvi brvnari koja je postojala od 1789.godine. Iz ove crkve ostale su    knjige štampane u Rusiji  na staroslovenskom jeziku (  Pentikostar iz 1795. godine ) i relikviji koji se čuvaju u belanovačkoj crkvi, a služili su za verske obrede ali i za potrebe opismenjavanja. Nova škola zidana je 1864. na ataru Kalanjevaca  i ona je poznata kao kalanjevačka škola od 1869. godine
      Polovinom XIX veka otvorena je škola u Šutcima i počela je sa radom 1848.godine sa upisanih 25 đaka. Već od 1869. ona je bila „kalanjevačka“ jer su u njoj ulila deca i iz Kalanjevaca 18 i drugih okolnih sela koja su pripadala ovim opštinama: Dragolj, Trudelj, Kozelj 2,Bosuta 7, Poljanice 1 i Živkovci 4. . Zatim Šutačka do 1887, kad prestaje naziv „šutačka“ .
         U Dragolju je  otvorena škola 1891. godine. 
        Posle dvadeset godina rada u staroj šutačkoj zgradi šutačka opština je sagradila novu u zaseoku Belanovica, udaljenoj sat hoda od centra Kalanjevaca, ispod crkve, pored starog jasena pod brdom Glogovica a u blizini dve mehane i nekoliko kuća i dućana.  Napravljena je od drveta i pruća oblepljena blatom i sa krovom od šindre te se zvala „škola  pletara „ .       Radila je pri šutačkoj crkvi brvnari koja je postojala od 1789.godine. Iz ove crkve ostale su    knjige štampane u Rusiji  na staroslovenskom jeziku (  Pentikostar iz 1795. godine ) i relikviji koji se čuvaju u belanovačkoj crkvi, a služili su za verske obrede ali i za potrebe opismenjavanja. Nova škola zidana je 1864. na ataru Kalanjevaca  i ona je poznata kao kalanjevačka škola od 1869. godine  
        I ako je bila mala ona je ostavila duboki trag u dušama njenih đaka, koji su sa velikim ushićenjem u svoje knjige upisali:” psaltir-slavna knjiga, proba perce te napisa slovce” Ovu knjigu je crkvi darivao bivši đak Toma Milićević koji je kasnije i sam bio sveštenik belanovačke crkve.
        O staroj školi pletari svedočanstva su ostavili i đaci koji su u svojim udžbenicima- psaltirima upisivali:

Psaltir iz 1829. godine štampan u Budimu . Vlasnik napisa: “ovaj psaltir mene đaka Tome Milićevića iz Liplja, nahije Rudničke, uzet prvo u ime Boga, u ovom niže potpisatom danu pri učitelju Aliji Prvuloviću, 18 maja 1832 godine u školi
Časlovac iz 1852 godine štampan u Beogradu. Vlasnik zapisa: “ Ova knjiga učenika Gavrila Aćimovića 2. razreda. Učio kod gospodina Dimitrija Đuknića učitelja šutačkog pisao Gavrilo Aćimović 31 marta 1858 godine
Psaltir iz 1857 godine štampan u Beogradu a vlasnik zapisa:” ova knjiga Milenka Đerića učenika 3. razreda.Učio kod gospodina Dimitrija Đuknića učitelja šutačkog iz sela Kalanjevaca. Piso Milenko Đerić iz sela Živkovaca. Slavna knjiga psaltir”
Mesecoslov iz 18. veka vredan je spomena radi ikonice Svete Bogorodice sa Hristom. Ova ikonica utisnuta je drvenim klišeom koji je verovatno napravljen u toj školi.
           Broj učenika je bio veoma mali jer su se školovala deca imućnijih Kačeraca. Škola pletara ,pošto je bila u sklopu crkve, radila je po potrebi, odnosno u kontinuitetu od nekoliko godina sa manjim prekidima. Od 1851 godine, šutacka škola  se spominje u zvaničnim dokumentima kao državna ustanova i beleže se svi učitelji i broj đaka . Te godine učitelj je bio Jakov Milošević i imao je 13 đaka. Slede 1854. Svetozar Žarković sa 56, Dimitrije Đuknić , koji je bio i sveštenik , radio do 1863/64. , zatim Savatije Popović, Mihailo Petrović( prvi učitelj koji se pominje u  kalanjevačkoj školi, rodom iz Pančeva sa završenih šest razreda gimnazije i dve godine filozofije, ali je bio sklon piću i brzo bio otpušten iz službe, Vladimir Pantelić, Josif Marković, Jefrem Petrović, Svetozar Nenadović(  koji je školu zatekao zapuštenu 1877. sa samo 8 đaka. Staralac škole- predsednik školskog odbora i opštine- bio je Milutin Mihailović, dućandžija i mehandžija koji se nije brinuo  o školi ali nije trpeo učitelja Svetozara te je bio oteran.), Aleksa Radojević, Vitomir Nikolić, Svetozar Savić, Živko Radaković, Lazar Blagojević, Andrija i Mileva Drnjaković.  
       Posle razgrupisavanja opština1887. godine, Šutci su pripali kalanjevačkoj opštini i škola se od tada zvanično zove kalanjevačka., kad prestaje naziv „šutačka“ .Učitelji se dalje ređaju: Milutin Stojanović, Nikola Milosavljević, Vladimir Vemić, Ana Simić, Petar Ristić, Radojko Ilić, Milica Nedić 1903- 1905.
       Škola u  Dragolju    otvorena je 1889. godine sa 87 đaka i iz susednih sela: Bosute i Trudelja a učitelj je bio Petar Crnčević.  Marija Isailović o tom piše:  Kada je na kraju školske 1889/90, školski nadzornik Al. Stojanović preglerao škole u rudničkom okrugu, video je u blizini dragoljske sudnice jednu zgradu koju dragoljska opština namerava da prepravi u školu. Osim Dragolja ( sa 400 poreskih glava) školu su trebala da izdržavaju još dva sela: Bosuta i Trudelj, koji su, kao Dragolj, ulazili u sastav šutačke školske opštine i čija su deca pohađala šutačku školu.
        Pošto je zgrada kod dragoljske sudnice prepravljena, pregledali su je okružni inženjer i lekar i zaključili da odgovara za školu jer je od tvrdog materijala, pokrivena ćeramidom, sa jednom učionicom u koju se moglo smestiti 35 do 40 đaka. Potom je ministar prosvete i crkvenih poslova odobrio otvaranje dragoljske škole na privremeno (do tri godine) dok se nova školska zgrada ne podigne.
        Bosuta je učestvovala u prepravci zgrade za školu, a Trudelj nije, jer su đaci iz ovog sela i nadalje odlazili u kalanjevačku školu u čijim troškovima opravke su Trudeljčani u punoj meri učestvovali. Trudeljčani su objasnili ministru prosvete da je njihovoj deci lakše pešačiti do kalanjevačke škole kolskim putem koji dalje vodi do Venčana za Beograd, nego da do Dragolja pešače visokim planinskim vencem. Ministar je uvažio njihovo objašnjenje.
        Za učitelja nonootvorene dragoljske škole postavljen je Tanasije Konstantinović, diplomirani učitelj, rodom iz Vinče( Dragačevo)

        Za vreme Austro-Ugarske okupacije,   osnovna škola u Dragolju prestala sa radom a  proradila je 1. februara 1918. godine  a učiteljica je bila Darinka Terzić. Treba reći da selo Dragolj ima školu od 1872.godine. a koja sada  nosi ime vojvode Arsenija Lome i u njoj su učili đaci Dragolja, delom Bosute i Trudelja sve do kraja Drugog svetskog rata. Škola i danas radi, ali sa mnogo manje deca
       Druga, nova škola u Kalanjevcima( Belanovici) sagrađena je 1864.godine za vreme vladavine kneza Mihaila Obrenovića, kada je građena i belanovačka crkva i bila je jedna od najlepših i najmodernijih u to vreme u Srbiji.  Lokacija ,pored glavnog puta ,odavala je utisak seoske mehane zbog uzanih polukružnih prozora. Na sredini se nalazila odžaklija – pročevlje u kojem se kuvala hrana za učenike iz udaljenih sela.Hrana je kuvana od namirnica koju su donosili učenici. Inače učenici su subotom odlazili kući na preobuku a noćivali su u prostoriji škole.    
       Prvo su školu pohađala samo muška deca, a krajem 18. veka počela su je pohađati i ženska.U školu su dolazila deca iz Dragolja, Trudelja, Bosute, Šutaca, Živkovaca, Kozelja , Poljanica i Kalanjevaca.
      Građena je  na placu   veličine 20. ari koji je poklonio   Stevan Radosavljević Sretenović iz Kalanjevaca . Na placu je bila grmova šuma od koje je i danas ostalo nekoliko hrastova i lipa čija se starost procenjuje na oko 300. godina. Građevinari su bili iz Dalmacije a zidali su je od kamena i cigle sa masivnom četvorovodnom krovnom konstrukcijom pokrivena ćeramidom. Škola je bila dimenzija 30 x 13. metara sa velikom lepom verandom od hrastovog drveta, okrenuta prema drumu. Prozori su bili nešto uži sa lukovima na vrhu. Imala je  i trem koji je bio drveni i reprezentativan po svom izgledu. Sastojao se od osam drvenih stubova, bogato profilisanih, koji su međusobno spojeni karakteristično obrađenim kosnicima. Nažalost trem je zazidan 1944. godine u jednoj od ranijih rekonstrukcija. Škola je imala tri prostrane učionice, kancelarije, spavaonicu –prostoriju za boravak učenika i veliki hodnik. U pročelju je bila odžaklija u kojoj se u zemljanim loncima pripremala hrana za učenike.U drugom, zasebnom delu zgrade, nalazio se stan za učitelja a sastojao se od tri veće prostorije, hodnika i izlaza na verandu. Krov je četvorovodan sa biber ćeramidom kao pokrivačem.
        Hrana je kuvana od namirnica koje su donosili učenici. Inače, učenici su subotom odlazili kući na preobuku, a noćivali su u prostorijama škole. U školu se išlo pre i posle podne. Nju su pohađali đaci iz više kačerskih sela jer je tada bila jedina u ovom kraju.Inače u blizini škole bila je crkva, dve mehane i nekoliko kuća i dućana.
       Školske knjige i dokumentacija uništena je tokom Oslobodilačkih ratova a tek po završetku Prvog svetskog rata postoje uredno vođeni svi podaci.
       Posle proglašenja Belanovice za varošicu, prvi učitelji belanovačke škole 1907. godine  pominju se Radojko Ilić 1906- 1914, Nikola Sretenović 1906-1914,Marica Kišpatić 1906, Vladimir Vemić1906-1912.Budimir Blagojević 1907,  Živojin Savić1908 , Mileva Okanović1909, Dragomir Ivković 1910-1911, Jovan P. Jevtić- sveštenik 1912-1914, Persida Dimitrijević 1912,   Savastjan Kovačić 1913-1914  .
       Za vreme  okupacije u Prvom svetskom ratu  od 1915 do 1918. godine u Belanovici su bili učitelji Ivan Vagner iz Hrvatske koji se kasnije povukao sa Austro-Ugarskom vojskom, a ostala je Darinka Jakić iz Beograda. Školske 1907/8 prvi put se pojavljuje Belanovica sa učiteljima Rajko Ilić, Nikola Sretenović, Živojin Savić i Vladimir Vemić.

Stara škola iz 1864. godine

        Prva adaptacija školske zgrade  izvršena je 1939. godine a novac su jednim delom obezbedili meštani a 20.000. dinara je dobijeno od kredita fonda Dunavske banke.
         Druga popravka usledila je odmah posle oslobađanja Belanovice 17. septembra 1944. godine proširenjem učioničkog prostora, rušenjem   verande i zamenom prozora, tako da je zgrada dobila sasvim drugi izgled i koji je narušio lepotu prvobitne škole. Valjevski list „Napred“ 26. juna 1948. godine piše: .. Članovi Narodnog fronta , da bi upotpunili uređenje svog mesta, preduzeli su akciju da u školskom dvorištu izgrade fiskulturno igralište koje će po planu imati ravnu površinu od 600m2, a da je pre početka zemljanih radova teren bio pod nagibom 45 stepeni. U ostalom nagibu terena urezaće se nekoliko terasa u vidu stadiona. Prema sredini igrališta izgradiće se letnja pozornica za pozorišne i bioskopske pretstave. Tu ćese takođe održavati i razna predavanja. Kad sve bude po planu završeno, stadion će moći da primi 3000 gledalaca, tako da svakom bude obezbeđeno sedište.
        Nažalost, ništa od toga nije ostvareno.    
           

Stara škola  danasposle druge rekonstrukcije
          U Poljanicama je postojala škola u kući Dobrivoja Stefanovića od 1924-1927. godine kada je preseljena u novu  izgrađenu školu . Takođe i u Živkovcima, Kozelju i Šutcima prvo se učilo u privatnim kućama   do izgradnje nove škole.  
    Živkovačka škola          Izgradnju  škole u Živkovcima 1926. godine,  po zapisima pisara živkovačke opštine Novaka Nikolića, mnogo su pomogli svojim vezama tadašnji ministar Živan Živanović, njegova supruga Jelena i sin Milan da se dobiju potrebna  finansijska sredstva iz državne blagajne. Škola je svečano puštena u rad 18. oktobra 1931. godine.

  Škola u Šutcima 2016       
          U Kalanjevcima podignuta je škola 1933. godine a u odboru za podizanje škole bili su Vladimir Mirić, kao član koji je dao pored materijala i 100 dinara u gotovu. Pored njega , član odbora  bio je  Dragomir Mirić. Škola je osvećena  19. novembra 1933. godine u 11 časova uz prisustvo pukovnika Đorđa Pavlovića, komandanta kragujevačkog vojnog okruga. Među prisutnima bili su i Vladimir i Dragomir Mirić. Vladimir, je u to vreme, bio većnik Dunavske banovine i predsednik odbora za poljoprivredu i šumarstvo ove banovine.
         Škola u Kalanjevcima          Proslava 50 godina rada ove škole obavljena je 1983. godine uz prisustvo mnogobrojnih generacija  đaka koji su sticali prva znanja u u ovoj školi. Kalanjevčani, inače najbolja Mesna zajednica u belanovačkom okrugu, uložila je 100 miliona dinara od kojij je dovedena i uvedena voda, uređeni prilazni putevi i uređena zgrada i prostor oko nje. Otkrivena je i spomen ploča posvećenaa članovima odbora za gradnju škole iz 1923. godine.Učenici su izveli bogat kulturno-umetnički program uz veliku pomoć učiteljice Anđelije Račić. Priznanje su dobili i jedni od prvih učitelja ove škole Miodrag i Zlata Ilić.
            Škola u Dragolju otvorena je školske 1891/92. godine a učitelj je bio Petar Crnčević sa 87 đaka i iz Bosute i Trudelja. Za vreme Austro-Ugarske okupacije,   osnovna škola u Dragolju prestala sa radom a  proradila je 1. februara 1918. godine  a učiteljica je bila Darinka Terzić
   Škola u Kozelju        U Kozelju je grupa naprednih građana predvođena Ilijom Matić Čičom, Božom Jovanovićem i Matijom Baškalović, pokrenuli su inicijativu za za osnivanje škole a 29. novembra 1928. godine Ministarstvo prosvete  donelo je rešenje  za početak rada škole i ona je počela da radi u novoj zgradi 1933. godine.     
          Belanovačka škola posle Drugog svetskog rata 1946. godine počinje sa radom kao progimnazija ( niža gimnazija) a odluku o njenom radu doneli su prosvetni organi Odbora kačerskog sreza, čije je sedište bilo u Belanovici.  U prvi razred se tada upisalo 38 učenika a prvi nastavnici koji su bili učitelji bili su Zlata i Miodrag Ilić i Suzana Jovanović.  Ilići su se doselili iz užičkog kraja  i koji su ostali u sećanju mnogim belanovčanima kao dobri i dostojanstveni učitelji.
          Prva generacija završila je gimnaziju ( malu maturu)1948/49. godine a među njima Andrić R.Dragiša iz Poljanica, Damnjanović Kosara iz Trudelja, Desivojević Olivera iz Belanovice, Doganjić Života iz Kalanjevaca, IvanovićSvetolik iz Šutaca, Jovanović Miropslav iz Živkovaca, Kićanović Nadežda iz Belanovice, Marković Danica iz Drenjine, Matić Ilija i Zlatica iz Trudelja, mirić Rosa iz Kalanjevaca, Nenadović Bosa iz Belanovice.
         Od 1957. godine škola postaje samo osnovna.
         Škola je kasnije bila nedovoljnog kapaciteta što se vidi iz izveštaja Pedagoškog zavoda u Valjevu  iz 1961. godine “… svugde se radi u dve smene a najteže stanje je u Belanovici gde je škola smeštena u staroj školskoj zgradi koja je građena pre 100 godina. Kako nema dovoljno prostora, 5 odelenja radi u privatnim i zadružnim zgradama. Preduzete su mere da se završi započeta školska zgrada i tako će se dobiti 7 učionica. “         

Deo dvorišta stare škole 

          Tokom 1972. godine škola je po treći put adaptirana , pa je zamenjen je stari crep koji je prokišnjavao, jedno krilo zgrade je adaptirano za potrebe gradske biblioteke a u školi su radila odelenja nižih razreda. Tokom zime 1984. godine pod velikim snegom krov je oštećen i od tada se zbog bezbednosti dece nastava izvodi u novoj školi. Stara škola posle 120 godina rada konačno prestaje da prima učenike.
              Zbog velikog priliva učenika, škola je postala tesna te je 1950. godine bilo 12 odelenja viših razreda pa se nastava održavala i po opštinskim prostorijama, kafani, pekari i Domu za siromašnu decu. Zbog toga je 1953. godine pokrenuta akcija na izgradnji nove školske zgrade, obezbeđen je plac a dobrovoljnim radom isečena je i ispečena cigla. Pošto je te godine ukinut Kačerski srez gradnja je malo zastala da bi tek 1960. godine učešćem opštine, samodoprinosom građana i dobrovoljnim radom izgradnja škole nastavljena. Prodajom naconalizovanog Dečijeg doma  beogradskoj konfekciji “Beko” za 7 miliona dinara obezbeđena su sredstva za početak gradnje.
              Danas je stara škola odlukom opštine pod zaštitom Ministarstva za zaštitu spomenika.Mesna zajednica je pokušala da staru školu ponovo renovira, vrativši joj stari spoljni izgled, i da joj da  drugu korisnu namenu za građane ali je posao prekinut a radovi su izvedeni oko 50%. Ljiška opština, po običaju, nema sluha za potrebe Belanovice kao i Ministarstvo, te je stara škola postala ruglo u samom centru Belanovice.

Stoje: Vera Vasiljević, Slobodanka Daničić, __ , Mihailo Daničić, Slavka Srećković, Ljubiša Stanković, Olgica____ , Ranko Račić, Dragana Mladenović, Jovica Mladenović, Vinka Pavlović, Desanka Maksimović, Milan Milanović Sede: Milica Đuknić, Svetozar Danilović, Gara Nenadović, Rajna Marković, Lubivoje Srećković, Zoran MilosavljevićMilić Jovčić Jare, Sava Đorđević, Dušan Nikolić, Zlata i Miodrag Ilić, Ruža i Miša Gavrilović, Bisenija Matić, Nada , Milisav Otašević Dušanka i Momčilo Radovanović  

         Učitelji škole su važili za napredne i obrazovane ljude koji su svojim inicijativama doprinosili razvoju varošice. Tako je na predlog prosvetnih radnika Belanovice osnovan je Narodni univerzitet koji je kroz naučno popularna predavanja iznosio teme i mišljenja koja interesuje građane. Teme su birane one koje su narod interesovale naročito iz oblasti poljoprivrede, stočarstva i religije. Univerzitet je počeo sa radom 1954. godine i održano je  prvo predavanje o besnilu gde je veterinar Pera Živković privukao veliki broj slušalaca.
          Na konferenciji 1955. godine na kojoj je učestvovao veliki broj žena osnovano je  Društvo za prosvećivanje žena gde su žene kroz diskusiju pokazale da žele da rade  te je ovo bila dobra formula za njihovo okupljanje. Društvo je imalo zadatak da nauči žene kako savremenije da gaje svoju decu, da urede domaćinstvo i stvore sebi mogućnost da učestvuju u javnom životu. Tako je Društvo organizovalo 1958. godine tečaj krojenja i šivenja za žene i omladinke u Živkovcima koji je bio dobro posećen. Društvo je te godine brojalo 80 članica i  uz pomoć Gine Ivanović koja je bila na čelu Društva prvi put su uspeli da na sledećim izborima za Narodni odbor imaju tri svoja kandidata.            
           Valjevski „Napred7.01.1955, piše:..Nedavno je u Belanovici, kulturnom i privrednom centru Gornjeg Kačera, otvorena škola za obrazovanje poljoprivrednika. U školu se upisalo trideset mladića od kojih većina radi u poljoprivredi. Pri osnivanju škole pojavile su se teškoće koje su se odnosile na pogodne prostorije za rad škole. Jedinu pogodnu prostoriju imala je zemljoradnička zadruga. Opštinski odbor je uputio zahtev zadruzi da se prostorija ustupi školi, ali su se tom zahtevu suprostavili pretsednik i knjigovođa zadruge. Ovo govori o nepravilnom shvatanju zadružnih funkcionera koji bi inače morali da prednjače u ovakvim poduhvatima.
     Posle izvesnog natezanja škola je nekako dobila odgovarajuću prostoriju. Narodni odbor sreza je dao oko 150.000 za nabavku inventara, nameštaj i  uređenje. Savet za prosvetu i kulturu NRS snabdeo je školu stručnom bibliotekom i sredstvima za izvođenje nastave. Predavanje u školi održava iskusni poljoprivredni tehničar a predmete opšteg obrazovanja nastavnici Osmogodišnje škole.
     Učenici su ozbiljno pokazali ljubav da nauče te će za tri godine, koliko traje školovanje, steći potrebna teoretska znanja koja zahteva moderna poljoprivreda.

              Na inicijativu Centra za ekonomiku domaćinstva iz Valjeva u školskoj 1958. godini u većem broju škola postavljeno je izvestan broj mladih učiteljica  za predmet domaćinstvo. Najbolji primer valjevci ističu učiteljivu Milojku Nikolić iz osmogodišnje škole u Belanovici. Ona je napravila revoluciju u smislu angažovanja u svojoj oblastu  te je prvo sklonila sve sanitarno-higijenske uređaje iz škole: česmice, lavore, peškire koji su u upotrebi jer je u to vreme vladala epidemija dečije paralize . Nakon prolaska epidemije sve je očišćeno , dezinfikovano i dovedeno u red. Sređena je i đačka kuhinja i sa đacima koji su doneli po 1.000 dinara počela je da priprema zimnicu a kuvaricama je držala predavanje o racionalnoj potrošnji namirnica. Vrlo brzo su i meštani bili upoznati sa kvalitetnoj i racionalnoj hrani za domaću upotrebu. Ona je postala prvi začetnik savremenog poslovanja u domaćinstu koje će kasnije biti veoma aktuelno.
          Treća školska zgrada je izgrađena na ulazu u varošicu. Dimenzije škole su 30 x 28. metara sa prizemljem, spratom i podrumom. Ona izgleda glomazna ali je nefunkcionalna jer ima samo 5 učionica, radionicu i pomoćne prostorije. Započeta je sa izgradnjom 1953.godine, uz učešće i velikog broja meštana i starijih učenika škole, a završena je tek 1961.god. Rad u novoj školi počeo je 24. februara 1964. godine na stogodišnjicu izgradnje druge škole u Belanovici.
          Škola nosi naziv po sestrama Pavlović a na predlog tadašnje komunističke vlasti. Inače pomenute sestre osim što su proglašene za narodne heroje,   nemaju nikakvog traga u kačerskom kraju da bi ovakva ustanova nosila njihovo ime. Belanovica ima mnogo zaslužnih ličnosti  čak i u oblasti  školstva koji nisu mogli da budu nosioci imena škole. Pogledajte kakvu biografiju ima Živan živanović ili Radisav Veselinović i mnogo drugih. Od odlaska komunista sa vlasti i dolaska demokratske niko nije podneo zahtev za promenu imena škole, kako bi ta nepravda bila ispravljena.
          Škola je i danas u funkciji, a pohađaju je deca iz kačerskih sela Živkovci, Kalanjevci, Poljanice,Kozelj i Šutci kao njena izdvojena odelenja
         U staroj školi jedno vreme nalazio se i štab srpske vojske za vreme Prvog svetskog rata iz koje postoji arhiva sa podacima od 1918.godine.
         U periodu između dva svetska rata škola je odigrala značajnu ulogu u širenju pismenosti i kulture u Kačeru.Učitelji belanovačke škole u to ratno vreme uspevali da u redovnoj školi obučavaju više đaka kroz razne tečajeve.Škola je radila bez prekida tokom Drugog svetskog rata.       

Nova belanovačka škola

         Od 1961. godine  Dan škole se proslavlja 24. maja.        
         Od 1980. škola poseduje savremenu đačku kuhinju, kapaciteta 300 obroka dnevno, kad je upravnik bio Momčilo Radovanović. Sagrađena je   iz sredstava SIZ Dečije zaštite Srbije i Opštine iz Ljiga. Kuhinja je opsluživala i isturena odelenja belanovačke škole tako da je dnevno    pravljeno oko 280 obroka. Danas je ona deo ljiške opštine, ustanova koja okuplja mešovitu decu   predškolskog uzrasta.

Pored svog murala, slikar Mihailo

 

U znak sećanja na prvoborca Božu Maksimovića iz Kalanjevaca njegovi sinovi i kćeri osnovali su novčani fond iz kojeg svake godine škola nagrađuje najbolje učenike iz Kalanjevaca

U školi se od 2007. godine održava Likovna kolonija  a organizator i osnivač ove manifestacije je likovni atelje   “Artino” iz Beograda   kojim rukovodi akademski slikar Svetlana Vesic Ralevic.”Artino” je osnovan 1996 godine i ima za cilj razvoj i afirmaciju dečjeg likovnog stvaralaštva.
           Likovna kolonija  je sada već tradicionalna manifestacija koja okuplja mlade talente iz cele Srbije a od naredne godine će dobiti i međunarodni karakter. U potpuno prirodnom okruženju, daleko od uobičajenih urbanih sadržaja, učesnicima kolonije se pruža mogućnost da otkriju nove motive i načine za iskazivanje i razvoj sopstvenih talenata. Na prvom mestu je to pejzaž, kao odgovor na novootkriveni bliski kontakt sa prirodom i kao način da se na otvorenom prostoru primene sva znanja stečena u radu na mrtvoj prirodi u zatvorenom prostoru ateljea.

Pored pejzaža, za starije uzraste je   obavezan motiv i crkva u Belanovici u čijoj porti se u toku trajanja škole organizuje izložba nastalih radova uz izdavanje pratećeg kataloga sa svim ostvarenjima na  koloniji.
     Stariji učesnici imaju mogućnost da se iskažu u organizaciji izložbe, opremi, postavci, kao i u realizaciji idejnog rešenja za plakat i katalog izložbe.
     Učesnici kolonije su organizovani po uzrastnim grupama, od 8 do 11 godina , od 11 do 14 godina i od 14 do 19 godina. Od 2012. godine je organizovana grupa za omladinu i odrasle polaznike preko 25 godina. Kolonija traje po 7 dana uz bogat program vannastavnih aktivnosti.
     Pored osnovne, Belanovica  imala je davne 1952. godine i Žensku radničku školu davne 1935. godine u kojoj su se žene i devojke učile šivenju i drugim kućnim poslovima. Školu je vodila popadija Danica, supruga popa Lazara Radosavljevića.   Škola se nalazila u kući popadije Milene, majke Sretena Đuknića Krke pored crkvenog placa. Školovanje je trajalo dve godine a pohađalo je 38 omladinke koje su sticale znanja iz krojenja i šivenja kao i higijene. Na kraju kursa priređivala se izložba radova svake od polaznice.

 Učenice domaćiske škole

 

 

Izlet u Topolu domaćica 1938.I red: sestra Jule Vemić, Jula Vemić, ,__,popadija Danica, supruga Ivka Tomkovića, II.red: Kolaković, Vera ćerka pop Laze,između jedini muškarac Ruma Lomić , __, __,__, Vida Lomić; II red:Kolaković,__, Mica Matić, Jovanka Lomić, __,IVred: __, Ruža Lomić, Rada Lujić,__, Zaga Rakić, Milojčica, __; V red:--,--,--,--, Vera Čivović; VI red __, Rada Tomković, __.

        Po istraživanju profesora Jaćimovića, učitelji u školama ovog kraja su bili :

1827-  Lomina Vodenica – srbin iz Austrije
1839 – Šutci-Jovan Marković iz Srema (po Rakiću“Kačer“)
1851 – Š. Jakov Milošević
1854 – Š. Svetozar Žarković
1856 – Š. Dimitrije Đuknić
1864 – Š. Savatije Popović
1868 - Š. Mihailo Petrović
1869 – Kalanjevci- Mihailo Petrović
1870 – Š. Vladimir Pantelić
1871 – Š. Josif Marković
1875 – Š. Jefrem Petrović
1877 – Š. Svetozar Nenadović
1880 – Š. Aleksa Radojević i Vitomir Nikolić
1881 – Š. Svetozar Savić
1883 – Š. Vitomir Nikolić i Živko Radaković
1884 – Š. Vitomir Nikolić i Lazar Blagojević
1886 – Š. Andrija Drinjaković i Mileva Ćirić
1887 -  Kala. Andrija i Mileva Drinjaković
1888 – Kala. Milutin i Draga Stojanović
1891 – Kala. Ilija Knežević
1892 -  Kala. Bogosav Todorović i Živka Trifunović
1893 – Kala. Bogosav Todorović i Danica Stojanić
1894 – Kala. Nikola Milosavljević i Danica Stojanić
1896 – Kala. Vladimir Vemić i Ana Simić
1897 – Kala. Petar Ristić i Ana Simić
1898 – Kala. Radojko Ilić i Ana Simić
1900 – kala. Radojko Ilić i Milica Nedić
1901 – Kala. Radojko Ilić i Milica Nedić i Milija Petrović
1902 – Kala. Radojko Ilić, Nikola S. Sretenović, Milica Nedić i Vladimir S. Vemić. Nikola Sretenović je aktivno učestvovao u društveno-političkom radu Belanovice i okoline. Bio je jedan od osnivača Društva za unapređenje Belanovice i upravnik škole.
1903 – Kala. Radojko Ilić, Nikola S. Sretenović,Milica Nedić i Vladimir S. Vemić
1904 - Belan. Radojko Ilić, Nikola S. Sretenović, Vladimir Vemić i Natalija  Mihailović
1905 – Bel. Radojko Ilić, Nikola S. Sretenović, Vladimir Vemić i Marica Kišnatić
1906 – Bel. Radojko Ilić, Nikola S. Sretenović, Vladimir Vemić i Budimir Blagojević
1907 - Bel. Radojko Ilić, Nikola S. Sretenović, Vladimir Vemić i Živojin Savić
1908 – Bel. Radojko Ilić, Nikola S. Sretenović, Vladimir Vemić i Mileva Okanić
1909 – Bel. Radojko Ilić, Nikola S. Sretenović, Vladimir Vemić i Dragomir Ivković
1911 - Bel. Radojko Ilić, Nikola S. Sretenović, Vladimir Vemić, Jovan P. Jevtić. sveštenik i Persida Dimitrijević
1913 – Bel. Radojko Ilić, Nikola S. Sretenović, Vladimir Vemić,Jovan Jevtić, Tihomir Aškanović, školski nadzornik i Sevastjan Kovačić
1915 – Bel. Ivan Vagner i Danica Jakić
1918 – Bel. Danica Jakić

U Zborniku radova muzeja Rudničko – takovskog kraja M. Purić donosi:

      Izveštaji o stanju škola u Rudničkom okrugu iz 1918. godine

     Za vreme Austro ugarske okupacije škole su često morale da prekidaju rad kako bi u svoje prostorije primile vojsku u pokretu, a đaci su upućivani na poljske radove. Zatvaranje škola, a sa tim i prestanak njihovog rada, izvršeno je septembra 1918. godine, a 2. oktobra objavljeno je zapremanje školskih zgrada za potrebe vojske i bolnica. Učitelji iz monarhije vrćeni su u svoja mesta, a domaći nastavnici su stavljeni pod kontrolu, što je bilo u skladu sa odredbom br. 9 Naredbe o osnovnim školama od 24. jula 1916. da postavljenje nastavnika „biva samo za vreme trajanja rata”. 
            U   srezu Kačer – bilo je 12 škola  

 Izveštaj o stanju osnovne škole u Belanovici

       Sud opštine Belanovačke Br 52 22 Novembra 1918 god. Belanovica Načelniku sr.[eza] Kačerskog Prema naređenju vašem Br 179 sud vas učtivo izveštava da se škola u Belanovici nalazi u priličnom stanju.  Od školske imovine ima i to: 18 komada klupa za đake, 3  tabli,  2   astala,  2   ormana.  Ostala imovina kao knjižnica i arhiva upropašćena je. U isto vreme sud vas izveštava da je škola Belanovačka radila 2 god. u istoj bili su nastavnici g. Ivan Vagner hrvat i g-đa Danica Jakićka iz Beograda. Imenovana Jakićka i sada se nalazi u Belanovici.

                zastupa Delovođa Predsednik suda SM Đuknić [potpis]
               Novica Petrović [potpis]

Ukupna ratna šteta ove škole iznosila je 7.138 dinara po vrednosti robe pre rata, odnosno 13.453,50 dinara po vrednosti robe iz 1919. godine; 

 Okrug Rudnički, Okružni školski odbor 1918–1922,