Biblioteka i čitaonica

 

Biblioteka i čitaonica

      O bibliotekama u Srbiji u 19. veku napisano je nekoliko knjiga ali ni jedna od njih ne opisuje postojanje knjižnice u Kalanjevcima. O njoj nema nikakvog traga ni  u pisanju hroničara Belanovice i Kačera.
       Međutim, prvi podatak o Čitaonici kalanjevačkoj nalazimo u pismu njenog blagajnika Milića Petrovića 13. decembra 1881. godine kojim on u ime članova traži dozvolu od Glavnog odbora Narodne radikalne stranke da čitaonička uprava obrazuje mesni odbor te stranke i da upisuje članove. Pismo je objavio dr. Leontije Pavlović u knjizi „ Radikalna stranka u Srbiji pre Timočke bune „  u kojoj stoji „ da Čitaonica postoji u sredini sreza kačerskog i da je ona objavila preko novina svoj obstanak „ 
          
U listu „Samouprava“ objavljena je 7. februara 1881. godine poruka osnivača Čitaonice kalanjevačke prvacima tek osnovane Radikalne stranke u kom se izražava vera u program stranke  i da u to ime obrazovaše čitaonicu. Poruku su potpisali članovi čitaonice među kojima i trgovac Savko Gavrilović upravnik čitaonice i ugledna ličnost mesta a otac pukovnika Milovana  , Aleksa Ratarac učitelj, Ilija Jevtić predsednik šutački, Mijajilo Đuknić trgovac, Vitomir Nikolić učitelj i drugi.
           Novine „Samouprava“ objavila je1881. godine izveštaj iz Kalanjevaca u kom se Čitaonica zahvaljuje davaocima priloga za čitaonicu . Trgovac Milan Tanasijević poklonio je „dva rifa čoje“ vrednosti 8 dinara, Mijailo Đuknić polugodišnju pretplatu na novine, Milisav Vasilijević jednu sliku a Sreten Radosavljević potreban materijal za pisanje.

 

 

 

 

 

 

Polugodišnja članarina je iznosila 4 dinara a čitaonica je raspolagala fondom od pet raznih listova.
          Čitaonica nije imala dug vek jer su radikali u to vreme bili izloženi pritiscima i progonima te i osnivači čitaonice.
          Inače druga Narodna čitaonica i biblioteka su osnovane pre 1926. godine u Belanovici i okupljala je uvek veliki broj ljubitelja pisane reči. Posle Drugog svetskog rata nalazila se dugo u zgradi Svetolika Milovanovića u centru a nosila  je naziv „Stevan Marković Singer“ po partizanskom aktivisti i borcu iz Belanovice . Biblioteka radi u sastavu Narodnog univerziteta iz Ljiga i isturenog odelenja ljiške biblioteke. Zatim,1976. godine posle adaptacije, za koju su sredstva obezbežena iz fonda Narodnog univerziteta iz Ljiga, Mesne zajednice iz Belanovice i Republičke zajednice kulture iz Beograda,  knjige su premeštene u   prostorije stare škole u kojoj su bile dugo. U toj biblioteci su održavani povremeno svi kulturni događaji . Tako je zabeleženo da je jula 1989. godine priređena izložba knjiga pod nazivom „Kosovski boj u literaturi“ , slika Milosava Rankovića iz Belanovice i rezbarski radova  Dragovana Bogdanovića iz Ljiga.
  Kasnije, kada je započeta  adaptacija stare škole one su prebačene u jednu privatnu kuću, da bi danas završile zaključane u jednoj prostoriji nove škole. Procena je da je bibliotečki fond oko 3000 naslova. Pošto svake godine broj stanovnika Belanovice je sve manji ove knjige o kojima niko ne brine završiće na đubrištu.
     Školska biblioteka  je , a 2013. godine, uz pomoć donatora, adaptirana za potrebe učenika  i dostupna   za učenike škole .

 Kasnije su knjige premeštene u jednu oslobođenu prostoriju stare škole ukojoj su bile dugo a kasnije, kada je započeta  adaptacija stare škole one su prebačene u jednu privatnu kuću, da bi danas završile zaključane u jednoj prostoriji nove škole.
     Školska biblioteka  je , a 2013. godine, uz pomoć donatora, adaptirana za potrebe učenika. dostupna je danas za učenike .
      Na žalost danas u Belanovici narodne biblioteke nema jer kolektiv škole  nema interes da proširi kapacitet biblioteke.